Патология конструктори: шизофрениянинг наслдан-наслга ўтиши

Бугунги кунда олимлар шизофрения, аутизм каби касалликларни ирсий деб ҳисоблашади. Тадқиқотларга кўра, у билан касалланиш эҳтимоли қуйидагича:

- 1%, агар ташхис илгари оилада кузатилмаган бўлса;

- агар ота-оналардан бири шизофрения билан оғриган бўлса, 6%;

- 9%, агар у ака-ука ёки опа-сингилда кузатилса;

- Эгизаклардан бири ҳақида гап кетганда 48%.

Шу билан бирга, ўзига хос «шизофрения гени» мавжуд эмас: аномалиялар кузатилиши мумкин бўлган ўнлаб ёки ҳатто юзлаб геном фрагментлари ҳақида гап кетмоқда. Биз ҳаммамиз маълум мутациялар, шу жумладан шизофрения ташувчисимиз, аммо улар «бир ерда тўпланмагунча» бизнинг ҳаётимизга ҳеч қандай таъсир кўрсатмайди.

Боланинг шизофрения билан касалланиш эҳтимоли онанинг ёшига боғлиқ, ёш ўсиши билан хавф камаяди. Aммо ота масаласида аксинча: отанинг ёши қанча катта бўлса, эҳтимоллик шунчалик юқори бўлади. Сабаби, ёш ўтиши билан эркаклар жинсий ҳужайралар мутациясини тобора кўпайтиради, бу эса болаларда de novo мутацияларининг пайдо бўлишига олиб келади, ушбу ҳолат аёлларга хос эмас.